پوشش ، آب و گوهر آن و حالت آب در جوشيدن ، بازشدن و بالا رفتن و پايين آمدن را بررسى كند و بداند كه آيا محل سكونت بادگير و يا جائى گود و فرو رفته است ، بايد بادهاى منطقه را بشناسد كه آيا سالم است يا نه و همچنين نقاط مجاور آنجا مانند دريا ، مسيلها ، كوهها و كانها را مورد تحقيق قرار دهد . از تندرستى و بيمارى مردم آن سامان بايد باخبر شود كه تا چه حد نيرومندند ، اشتها و هضم‌شان چه اندازه است و چه غذاهائى مىخورند . و بداند كه آيا آبهاى منطقه از آبراهه‌هاى تنگ مىآيند يا مسيل‌هاى گشاد و باز ؛ و مردم آنجا با چه نوع بيماريها بسيار خو گرفته‌اند . آنگاه پنجره‌ها و درهاى محل سكونت بايد شرقى - شمالى باشند ، به دخول بادهاى شرقى به اندرون خانه اهميت زياد داده شود ؛ آفتاب بايد همه جاى خانه‌اش را بگيرد ، زيرا آفتاب هوا را مساعد مىگرداند . بهتر آن است كه در نزديكى آبهاى گوارا ، روان و پاكيزه كه در زمستان سرد و در تابستان گرمند سكنى گزيند ، آبهاى زيرزمينى كه در زمستان گرم و در تابستان خنك هستند به خوبى آبهاى مذكور در بالا نمىرسند . در زمينه‌ى هوا و محل سكنى شرح كافى داديم . رواست از اين ببعد درباره آنچه با هوا و مساكن بىارتباط نيستند سخن برانيم . فصل دوازدهم - تاثير حركت و آرامش حركاتى كه بحسب توانائى و ناتوانى بدن از انسان سرميزنند ، كمى و زيادى اين حركات و آرامش و همچنين موادى كه با بدن انسان در تماس هستند ، كنش‌هائى در بدن نشان مىدهند . فيلسوفان كنش آرامش را مسئله جداگانه‌اى پنداشته‌اند و آن را با قسم كنش جنبش نياميخته‌اند . حركات چه ضعيف باشد و چه شديد ، و چه زياد باشد چه كم و همراه آرامش باشد ، موجد حرارت در بدن مىگردد . ليكن حركت كم و شديد با حركت زياد و ضعيف و با حركت همراه با آرامش تفاوت دارد . حركات سخت هر قدر كم باشند باز بدن را حرارت زياد مىدهند و مقدار كمترى از مواد بدن را مىسوزانند . حركات زياد و نرم با اينكه در بدن ايجاد حرارت مىكنند ، مواد را اندك‌اندك مىسوزانند . اگر هريك از حركات سخت و نرم به حد افراط انجام گيرد ، چون گرماى غريزى را مىگدازد ، بدن را سردى مىبخشد . بدن بر اثر آن خشكيده هم مىشود . شايد انسان با موادى سروكار داشته باشد كه حركت ، همانطور كه مقتضاى آن است ، به بدن گرمى دهد و شايد هم مخالف مقتضاى حركت را به بدن برساند . مثلا اگر حركت در حرفه گازرى باشد ، به بدن رطوبت يا سردى مىرسد و اگر در حرفهء آهنگرى باشد گرمى بيشتر و خشك شدن بيشتر عايد بدن مىگردد